Chẩm chéo – món gia vị không thể thiếu trong ẩm thực Tây bắc

gioi thieu mon cham cheo - Chẩm chéo - món gia vị không thể thiếu trong ẩm thực Tây bắc

Những món ăn của đồng bào Tây mắc thường khá phong phú, được chế biến vô cùng công phu và vô cùng hấp dẫn. Một trong những món ăn hấp dẫn góp phần tạo nên hương vị riêng trong ẩm thực của Tây Bắc đó là món chấm đặc trưng có tên gọi rất lạ chẩm chéo.

Chấm chéo được biết tới như một món chấm không thể thiếu được trong bữa ăn bình thường cũng như đãi khách của đồng bào người Thái ở Điện Biên. Chẩm chéo là món chấm khá độc đáo và có mùi vị hấp dẫn thường được chấm các món xôi, đồ nướng, rau sống, các món luộc.

Chẩm chéo được làm từ cây mắc khén. Một loại cây dại thuộc họ hồi, có hương thơm và tinh dầu đặc trưng. Cây thường ra hoa vào dịp cuối xuân và đậu quả thành những chùm nhỏ đến cuối mùa hè. Mắc theo như tiếng Thái, ó có nghĩa là quả. Tuy nhiên từ khén thì không hề có chữ gì đồng nghĩa hay cả trong ngôn ngữ bản địa. Bởi thế mà quả mắc khén mãi mãi sẽ là một tên riêng, nó tự nhiên tồn tại như chính bản thân núi rừng hoang dã, rất bí hiểm mà cũng quá đỗi quen thuộc với con người.

Mắc khén sau khi được hái về, để có thể chế biến thành gia vị phải rất kỳ công. Nó phải được rang nóng trên chảo, sau đó đem mắc khén được giã thành bột mịn, song nó lại là gia vị thơm phức chuyên dùng để ăn với xôi nếp nương thơm ngon chắc dẻo này còn phải qua nhiều công đoạn nữa. Sử dụng ớt khô bỏ hạt nướng giòn, rồi muối rang khô, sau đó tất cả cùng giã thành bột mịn và trộn đều cùng bột mắc khén. Cho tới lúc đó thì một loại gia vị hoàn toàn quen thuộc đã thành hình. Đó chính là chẩm chéo, đây là một thứ bột thành phẩm tỏa mùi thơm hăng hắc, có vị dịu như vị ô mai, lại phảng phất chất núi rừng thơm cay nồng nàn như hương hồi và hương quế.

Chẩm chéo thông dụng nhất dùng để chấm xôi, nhất là những chõ xôi nếp nương nếu thu hoạch từ cánh đồng Tú Lệ dưới chân đèo Khâu Phạ chia đôi Nghĩa Lộ – Than Uyên thì chắc chắn không có hương vị nào sánh bằng.

gioi thieu mon cham cheo - Chẩm chéo - món gia vị không thể thiếu trong ẩm thực Tây bắc

Chẩm chéo gia vị đặc trưng của Tây Bắc

Chẩm chéo là một trong những loại gia vị độc đáo mà núi rừng Tây Bắc đã ban tặng người dân nơi đây, nó góp phần làm cho ẩm thực Việt Nam thêm phần phong phú. Nếu như ai đã từng được thưởng thức những món ăn chế biến từ gia vị này, thì chắc chắn sẽ không thể quên được hương vị đặc trưng của nó.

Ngoài ra loại gia vị này còn giúp thịt thú rừng trở nên thơm ngon đặc biệt. Nó không chỉ dùng cho những loài thú săn trên rừng, mà chẩm chéo còn được người Thái đen sử dụng trong cách nướng cá "pa pẻng toh" có nghĩa là “cá nướng gập” đầy quyến rũ. Cá sau khi mang về nhà rửa sạch, đem mổ từ sống lưng trở xuống để lấy ruột, sau đó sát chẩm chéo cả bên trong và bên ngoài, rồi banh ra và gập ngang thân dùng que xiên, đem nướng.

Những người chưa ăn không thể cưỡng lại được khi tưởng tượng, huống chi những khách đã ăn quen. Với kiểu gập cá độc đáo này giúp cá nướng chín đều, thì chính bản thân nước bên trong được giữ lâu hơn và khiến thịt cá không bị cháy. Cùng với hương vị của chẩm chéo tỏa ra thơm phức, với vị dịu của mắc khén, hòa quyện với vị cay nồng nàn của ớt và vị mặn mòi của muối sẽ cho bạn cảm giác vô cùng đặc biệt khi thưởng thức loại gia vị tuyệt ngon này.

Thu Vân

Có thể bạn quan tâm

Xem thêm:  Thỏa thích khám phá các đặc sản vùng cao dọc quốc lộ 6

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *